Het gebruik van scenario’s bij het nemen van strategische en tactische beslissingen wordt door steeds meer bedrijven en instellingen omarmd. Niet alleen omdat toezichthouders dit vereisen, maar ook omdat het een krachtige methode is om toenemende onzekerheid in beeld te brengen. Er zijn verschillende methoden en technieken om scenario’s te ontwikkelen. Welke toepassing wordt gekozen hangt af van (tijd)horizon, sector en locatie. Toepassen van denken in scenario’s verschaft veel inzicht, maar vergt ook oefening.

Een belangrijke stap bij denken scenario’s is het stellen van een juiste diagnose van de context van de organisatie. Wat zijn de maatschappelijke, economische en (geo)politieke krachten die de context van de organisatie bepalen? Wat zijn drijvende krachten die achter verandering schuil gaan? Hoe werken deze krachten op elkaar in en hoe beïnvloeden ze de context? Inventarisatie van de drijvende krachten leidt tot een betere diagnose van het krachtenveld. Het is hierdoor mogelijk om tot realistischer scenario’s te komen.

Neem nu de stormachtige ontwikkelingen rondom Bitcoin en de techniek waar het op is gebaseerd, de blockchain. De opkomst van het digitale geld en het ecosysteem dat hier omheen wordt gecreëerd is het wilde westen van finance. Het heeft ook al een naam gekregen: Decentralized Finance (DeFi). Is de opkomst van voorbijgaande aard, of is sprake van het begin van een paradigma wisseling die het mondiale monetaire systeem op z’n kop zet? Kunnen we iets leren van vergelijkbare ontwikkelingen in het verleden?

Interessant is dat de opkomst erg lijkt op de groei van het geldwezen in het Europa van 1450 tot 1600. Het was de opkomst van een nieuwe interregionale economie gedragen door geldhandel en wisselbrieven. Door de vrijheid en de mogelijkheden die het bood genereerde het een enorme opbloei van handel en economie. Daarnaast doet de opkomst van DeFi ook denken aan de opkomst van de ongereguleerde eurodollar geldmarkt in London City vanaf 1955. Ook toen was sprake een snelle ontwikkeling van een nieuwe markt, omdat de eurodollar geldmarkt zich aanvankelijk onder de radar van toezichthouders voltrok. Pas toen toezichthouders de markt in het vizier kregen, bleek die al dermate te zijn verweven met mondiaal opererende banken, dat ze besloten de markt dan maar te omarmen. Deze geldmarkt staat daarmee aan de basis van de onstuimige globalisering vanaf de jaren negentig.

Hoe in vergelijking daarmee de toekomst van de bitcoin er uit ziet, is natuurlijk niet te zeggen. Dit hangt af van op elkaar inwerkende ontwikkelingen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld in London City na de Brexit? Kiest het financiële centrum net als in 1955 voor de verlokkingen van het nieuwe en ongereguleerde? Belangrijk is ook hoe de wereldeconomie zich komende jaren ontwikkelt. Gaan we richting groei, stagnatie, deflatie of misschien zelfs hyperinflatie? In dat laatste geval zou de bitcoin een interessante optie kunnen zijn om transacties te blijven uitvoeren. Hoe stellen overheden zich op, gaan ze de techniek van virtuele munten omarmen, kopiëren of juist tegenwerken? India overweegt bijvoorbeeld de bitcoin te gaan verbieden. En wat is de rol die de ‘Millennials’ en ‘Generatie Z’? Betreden zij bij een stagnerende ‘oude’ economie andere paden, in de richting van een ‘nieuwe’ economie die voor hen wel kansen biedt?

Al deze factoren zouden, naast nog andere, onder de loep genomen kunnen worden om daarmee enkele scenario’s voor de toekomst van de bitcoin te kunnen vaststellen. Dat zou partijen die zich afvragen hoe zij zich tot de bitcoin zouden moeten verhouden meer houvast bieden bij eventuele besluitvorming. Dan zou veel duidelijker worden onder welke omstandigheden de bitcoin vleugels krijgt. Of juist een neergang zal kennen zoals Icarus.